______________________________________________
DİSCUS ÜRETİMİ
______________________________________________
NEDEN DİSCUS ÜRETMEK?
Kimsenin “ discus “ kelimesini duymamış olması bir sır değildir. Bu balıkların oldukça saydam bir yüzeyi ve sevdikleri ve sevmedikleri birçok şey vardır. Onları anlaması son derece özel, doğaya uygun ortamlarda bizim için çok kolay olacaktır, hepsinden önemlisi onlar çok ileri seviyede balıklardır. Kendi anne ve babalarının yaptığı gibi, anne ve baba yavrularını sırtlarında taşırlar ve onları beslerler. Bir discusun bulunduğu suyun yumuşaklığı, asidiği mükemmel olmalıdır. Bilmediğimiz kötü bir gerçek var ki onlar bu dünyada hep var olmuşlardı ve biz onlardan habersizdik. Discuslar kendi doğal sularında yüzyıllarca sürü halinde yaşamışlardır. Mart geldiğinde Amazon yağmur ormanlarıyla küçük dereler mükemmel nehirlerle dengeleniyo ve böylece onların doğal evleri oluşuyor.
Bu hazırlık discuslar ve diğer Amazon balıkları için korkulan bir yerin oluşmasını sağlıyor. Çünkü balıkçılar geçimlerini kazanmak için daha uzaklarda bulunan balıkları avlıyorlar. Bu balıkların doğal ortamlarından alınıp ihraç edilmelerinin, avlama işleminden daha kısa bir süreç olacağından kesinlikle eminim.
Discus yavrularının bakımında dikkat edilecek birçok neden var ama belki de üreticiyi en çok zorlayan tek şey onları canlı olarak tutabilmektir.
ÇİFT HALİNE GETİRMEK;
Bu önemli bir soru. Discuslarda öncelikle eşleme yapabilmek için diş erkek olduğunu anlamak lazım. Bunu da bakarak ancak tahmin edebiliriz. %100 bir şey söylemek zordur.. Dişinin yumurtalarını bıraktığını gördüğünüzde, erkek yumurtaları döller fakat bazen de 2 dişiden bir tanesi erkek rolü üstlenip bu seramoniyi gerçekleştirebilmektedir.. Yumurtalardan larva çıktığı zaman ancak hangisinin dişi hangisinin erkek olduğundan % 100 emin olabilirsiniz. Tabiî ki de şüpheleriniz olacaktır ve belki de haklı olabilirsiniz ama büyük ihtimalle yanılıyor da olabilirsiniz. Üreticiler uzun tecrübeleri sayesinde balıkların cinsiyetini tespit etmekte deneyimli bir hale geliyorlar fakat onlar bile kesin cevap vermiyor sadece tahmin yürütüyorlar....
Üreticilerin deneyimlerinin sayesinde büyük balıklarının cinsiyetlerini % 80 oranında doğru olarak tahmin etmeleri yaygındır. Hiçbir zaman kimse discusların cinsiyetinden % 100 emin olamaz ama hangi çiftin iyi eş olacağına dair, size yardımcı olacak teknikleri vardır. Bazı discus ustaları; erkek olan ile ilgili olarak burunları daha noktalı, büyük dudaklı, daha büyük yada yüzgeçlerinde bir nokta olanlar için erkektir der. Bu olabilir ama eğer bütün yavrular kardeşse bu kesinleşemez.
Discuslarda cinsiyet ayırımı için en iyi yol altı ya da sekiz yetişkin balığı bir arada tutun. Balıkları gerektiği gibi besleyin ve su şartlarını uygun tutun, böylece onlar eşlerini seçerler... Onlar kendileri arasında hangisi dişi hangisi erkek biliyorlar.
Akvaryuma
birde koni koyarsanız bu eşleşmeleri için dahada tetikleyici
bir etken olur.. Güçlü çift bir alan seçecek ve burada
egemen olacak ve bu bölgedeki koniyi koruyup diğerlerini
takip edecekler. Bu koniyi temizlemeye başladıklarını
gördüğünüzde onları ayırma vakti gelmiştir. Yeni yerlerine
yerleştirildiklerinde, yeni yerlerine alışabilmeleri için bu
onlara zaman tanıyın.. Çükü yer değişimi onlarda stres
yaratmış olacaktır...
İşin aslında eşin tam olarak oturması için bir yada 2 sefer ana tankta diğer balıklar arasında yumurtlamalarına izin vermenizde fayda vardır..
ÜREME AKVARYUMU
Üremenin gerçekleşeceği akvaryum en az 35 cm yüksekliğinde su ile dolu olmalıdır. Bu açıdan üreme akvaryumu için en ideal akvaryumlar 50cm x 50cm x 50cm ölçülerinde küp akvaryumlardır...
Akvaryum cama cam olmalı yani dekor ve kum olmamalıdır..
Sünger filtre kullanılmalı ve iyi havalandırılmalıdır.. Her yemleme sonrası dip çekilmeli ve tabanda artık, pislik bırakılmamalıdır...
Suyun pH
değeri yaklaşık 5.8 ila 6.3 arasında olmalı,
Suyun sertliği ise 6 ppm dGH’ den az olmalıdır..
Bu koşulları sağlamanın en kolay yolu Reverse Osmosis (R/O)
su arıtma cihazı kullanmaktır..
Suyunuzu sürekli test ediniz ve üreme akvaryumunun koşullarını hep iyi tutmaya çalışınız...
ÇİFTLER;
Dişi
ve erkek seçiminde kararınız doğruysa discuslarınızın
birbirlerine kur yapmasını ve birbirleriyle flört etmesini
izleyebilirsiniz. En uyumlu çiftler bile saldırgan
davranışlar sergileyebilirler ( dudaklarını kilitleme,
kuyruğuyla vurma, kafa atmak gibi ). Eğer aşırı sert
kavgalar oluyor ise büyük bir hata ile bir tanka iki erkek
koyulmuş da olabilir.
Bunun içindir ki daha önce de belirttiğim gibi ana tankta 1 yada 2 sefer yumurta dökmelerine izin verip larva gördüğünüz emin olduğunuz çiftleri üreme akvaryumuna ayırmalısınız... Hem bu sayede eşlerde birbirlerine daha bağlı hale gelmiş olurlar...
Çiftler
zamanlarının büyük bir kısmını koni yakınlarında dolaşarak
harcarlar. Çiftler yumurtlayacakları koniyi ağızlarıyla
temizlerler... Bu da yakında yumurtlayacaklarının
işaretidir. İyi bir çiftte her iki balık da temizlik
aktivitesine katılırlar. Bu günler ya da bir hafta sürebilir
ama hazır olduklarında dişi olan koni üzerinde birkaç deneme
dolaşması yapacaktır.
Yumurtlamadan bir süre önce iki balıkta göze çarpan renk
değişimine maruz kalacaklardır... Vücutları koyulaşacak,
sırt yüzgeçleri siyaha yakın bir hale gelecek. Üreme tüpleri
çıkacak tır. Dişinin yumurtlama tüpü kalın, erkeğin
yumurtlama tüpü ise ince ve uç noktası ise daha sivridir.
YUMURTLAMA;
Dişi yumurtlama için yüzeyin yeterince temiz olduğuna ikna olur ise birkaç dakika içinde yumurtalarını tekli sıralar halinde bırakmaya başlayacaktır. Erkeğin yumurtaların üstünden geçebilmesini (döllemesini) sağlamak için genellikle dişi diğer tarafa doğru çekilir fakat bazı çiftler öyle uyumludurlar ki erkek dişi yumurtlar yumurtlamaz yanında hareket ederek dölleme işlemini gerçekleştirebilir...
Yumurta
sayıları genel olarak dişinin yaşına ve şartlara bağlıdır.
Dişi olgunluk döneminde yumurtlama açısından çok verimli
olur ve 200 ila 300 arasında yumurta bırakabilir.
YUMURTA YEME SORUNU;
Bazen çiftler yumurtlar ve 24 saat içinde yumurtaları yerler. Bu olduğunda yapabileceğiniz çok fazla bir şey yok bu konuyla ilgili. Sadece bekleyin ve sebebini gözlemleyin.. Çift kavga ediyor mu yada yumurtaları her ikisi birden koruyorlar mı bunlar önemlidir..
Eğer çift birkaç sefer yumurtlama sonrası yumurtaları yemeye devam ederse;
Erkeğin olabildiğince dikkatli bir şekilde yerini değiştirmeyi deneyiniz ve dişinin yumurtalarına bakmasına izin veriniz. Eğer yumurtayı yiyen dişi ise, dişinin yerini değiştiriniz ve erkeğin yumurtalara bakmasına izin veriniz.
Defalarca
yumurtaları yiyen çiftler bile bir süre sonra mükemmel anne
baba olabilirler. Önemli olan çifti bozmamaktır...
Ayrıca yumurtaların üstünü yemelerini engelleyecek şekilde
bir ızgara ile kapatarak da bu sorunun önüne geçilebilir..
Böylece anne baba yumurtaları yemeye çalışsa da başarılı
olmayacağı gibi onları havalandırmaya da devam
edebilirler...
YUMURTALARIN
ÇATLAMASI (Yavruların Çıkışı);
Yavrular yumurtadan çıkmaya başladığında, ölü yumurtaların kabuklarını vurarak düşürmek için erkek ve dişi yanlarında bulunan yüzgeçlerle onları döner yelpazelemeye alacaktır. Bundan yaklaşık 2 gün sonra yumurtalar kırılacak ve kendini geliştirecek bir sıvı içerisinde baş ve kuyrukları yapışkan bir mukus içerisinde saklanacaktır.
Bu süre zarfında hiçbir yavru, zemine düşmeden ebeveynlerinin ağızlarıyla yakalanacaklar ve yuvalarına geri koyulacaktır. Yavrular, yaklaşık 24 saati yumurtanın üzerinde kıpırdanarak harcayacaklar. Kıpırdanma süresi boyunca, yavrular gözle görülebilir bir şekilde yumurta keselerinde yaşar ve beslenirler.
YAVRULARIN KENDİ BAŞLARINA YÜZMESİ
Yumurtaların kırılmasından sonra gün geçtikçe bulundukları özel yerde yavrular daha da bağımsız hale gelecek ve sürekli hareket halinde olacaklar. Çiftler her bir yavruyu koniden boş alan içinde yeni yerlerine taşımayı deneyecekler ama sonunda bu işlemi bırakmak zorunda kalacaklar. Her seferinde yavruların koniye geri dönmelerini denemektense, yetişkinler (genellikle babalar) yavruları annelerinin yanına toplayacak ve onlar annelerine sürtünerek annelerinin sırtında bulunan sıvıdan faydalanacaklar. Annenin vücudundaki sıvı azaldığında baba muntazam bir vücut hareketiyle yavrularına sinyal göndererek onları kendi tarafına çeker ve anneden bu görevi devralır. Yavrular toplu halde babalarına doğru hareket ederler ve aynı annede olduğu gibi baba emzirme işlemine başlar ve yavrular deriden küçük parçalar koparacakları sıvı sayesinde yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan besini sağlarlar. Yavrular devamlı olarak beslenirler. Çünkü onlar devamlı tok bir karına sahip olduklarında çabuk büyürler.
GECE LAMBASI KULLANIN !!!
Yavruların hayatta kalmaları için aileleri tarafından devamlı olarak beslenirler ve ilk 4 - 5 gün anne ve babalarının bakımlarına ihtiyaç duyarlar. Birçok genç discus, anneleri tarafından babalarının tarafına geçmeyi denerken karanlıkta kaybolurlar. Tankın üzerinden verilecek loş bir ışık küçük discuların geceleri anne ve babalarını bulmalarında yardımcı olacaktır. Bazı üreticiler onları emniyette tutmak için tankın üstünü tamamıyla kaplarlar ama ışığın içerisine girmesi için küçük bir boşluk bırakır.
YAVRULARI BESLEME
Yavrular yumurtadan çıktıktan 4 - 5 gün sonra onlara artemia vermek için kendinizi hazırlayın. Hazır edeceğiniz artemia larvalarını her dört saatte bir yavrular için vermelisiniz. Artemiaları yavrulara vermeden önce tatlı suda yıkayın ve sonra küçük parçalar halinde yavruların yanına doğru fırlatın. Verilen artemialar ilk bir iki dakika muhtemelen fark edilmeyebilir ama siz yem vermekten vazgeçmeyin. Yavrular eninde sonunda fark edecekler ve bu lezzetli larvaları karınları şişinceye kadar yiyeceklerdir. İlk hafta ya da ilk on gün onları gereğinden fazla beslememeye dikkat edin. Tankınızın tabanını önceden olduğu gibi temiz tutun, yemek artıklarını temizleyin ama bunu yaparken çok özen gösterin. Bu işlemi yaparken sakın ola yavruları vakumlamayın. Siz, tank içinde çalışma yaparken nasıl olsa onlar ya anne ve babalarına tutunacaklar ya da onların etrafında olacaklar. Gerekli bakımı yaparken onları gereğinden fazla rahatsız etmemeye çok özen gösterin. İşi dikkatle ve çok üzerine düşmeden yapabilirsiniz.
Ben kendi yavrularımı günde beş kez besliyorum.
Yavru discuslarınızı her zaman yemek yiyor ve yemek arıyor olarak bulacaksınız. Discuslar küçük karınlara sahiptirler. Yemeklerin arasından hızlıca olabildiğince sık ve ihtiyacı kadar yer.
YAVRULARIN YERİNİ DEĞİŞTİRME
Yavrular 10 – 15 günlük olduklarında onların kendi yetişeceği tanka geçme zamanı gelmiştir. Bu süre zarfında artık yavrular yumurtadan çıktıklarından 4 kat büyük hale gelecekler ve hayatta kalabilmek için yeterince gelişmiş olacaklar. Yavruları artemia ile ve olabildiğince sık (her gün 10 kez) besleyin. Yavrular bir bozuk para boyutuna geldiğinde ezilmiş pul balık yemi vermeyi denemeye başlayabilirsiniz. Altı haftalıktan iki aylık süre içinde yavrular 2-3 cm boya ulaşacaklardır ve sonra ince yetişkin discus yemleriyle beslenebilirler.
YUMURTADAN YAPAY OLARAK ÇIKMA VE YETİŞME
Ben
yumurtaları ailelerinin yanından hareket ettirmemeyi tercih
ederim. Bana göre, yetişkinler yavrularına bakmak için
ordalar ve yavrular anne babanın vücudundan besleniyorlar.
Ben her iki yolla da (doğal ve yapay) yumurtaları çıkarttım
ve yetiştirdim. Sonuç olarak ben yapay yolun daha uzun
olduğunu ve harcanan emeğe değmediğini düşünüyorum. Birçok
üretici yapay üretimi kullanır. Bunun amacı mümkün olacak en
fazla yavruya sahip olmaktır. Ama bence bu çiftleri
çiftleştirmek için acele ettirmek gibi bir şey. Bu doğru,
bir kez siz kendi sisteminizi anlarsanız her yumurta için
aynı işlemi her zaman yaparsınız ve böylece daha fazla
yavruyu üretip koruyabilirsiniz. Bu avantajlar yavru
üretimini artıracaktır.
TAVSİYELER ve SONRADAN YAPILACAKLAR
Balıklarla yaklaşık 20 yıldır ilgileniyorum ve birçok problemden nasıl kaçınılacağını kendimce buldum. Bir numaralı yol temizlik yapmak. Her zaman daha temiz su.
Turba (yer kömürü) ile filtrelenmiş su yada Reverse Osmos filtre kullanın, bu suyun olması gereken pH değerinde tutmanıza yardımcı olacaktır. İyi bir başlangıç için iyi balıklar seçmeniz hatırlaması gereken başka bir önemli noktadır. Başlangıçta senin onların kondisyonu için yaptığın yatırım, birçok defa özellikle senin onlara sunduğun ilgiyi hissettiğinde size bunu geri ödeyecektir. Discuslar düzenli zamanlarda uygun bir şekilde beslenmeliler.
Balığınızın üzerinde bulunacak baskıyı, stresi düşük seviyede tutunuz.
Yumurta yapacak bir çift tespit ettiğinizde, onları hemen bir tanktan başka bir tanka taşımayınız, hareket ettirmeyiniz. Onlar ilk birkaç yumurtlama işlemini kendi tanklarında devam edebilmeliler.
Hastalıklı olan balığa hızlı bir şekilde müdahale ediniz. Bu balığı diğer balıklarla aynı yere koymayınız. Yeni balık alındığında ilk 30 ila 45 gün için sanki hastalıklıymış gibi davranılmalı ve karantinaya alıp diğer balıklarla bir arada tutulmamalıdır.
Ben, her tanka ait ayrı bir kepçe olmasını öneririm. Asla farklı bir tank için aynı kepçeyi kullanmam. Ağlar ucuzdur ama discuslar hiç değil.
Ortak filtreleme işleminden kaçınılmalıdır. Her tank ve her çiftin kendine ait filtreleri olmalı ve böylece sular ya da filtreler karışmaz.
Balıklarınızın bulunduğu odanın trafiğini mümkün olduğunca düşük tutunuz. Yabancıların tanklara yaklaşmasına izin vermeyiniz. Işıklandırmayı düşük tutunuz.
Tankların yanında yavaşça hareket ediniz; discuslar hızlı hareket edildiğinde korkarlar.
Tankın içerisinde iyi bir çiftiniz ve temiz bir sünger varken asla musluk suyu kullanmayın, Mutlaka arıtılmış su kullanın. Musluk suyu kullanarak süngerde bulunan bakterileri öldürürsünüz. Bunu yaparsanız çiftler muhtemelen yumurtlamayı bir süreliğine bırakacaklardır.
Eğer utangaç ya da korkmuş bir discusa sahipseniz, bir yada birkaç haftalığına tankın içine lepistes ekleyebilir ve discusunuzun sakinleşmesini sağlayabilirsiniz. (Yetişkin lepistes kullanmanız tavsiye edilir. )
Son olarak, kesinlikle melek balıkları ile discusları bir arada tutmayınız.
Discusları elle beslemek, biraz zaman ve çaba gerektirebilir ama çok eğlenceli ve buna değecek bir tecrübedir.
Şimdi size discuslarla ilgili bir sırrı açıklayacağım. Hazır mısınız?
SABIR! Bu olmadan discus yetiştirmeyi düşünmeyin.
Hepinize bu
yolda başarılar dilerim.
Saygılarımla.
Nadir KUL